Galicie in

Grandas de Salime - A Fonsagrada 25 km

Er woonden twee monniken Hans en Joop 

in een klooster op een heuvel

ze sleten hun tijd en dat was een hoop

met sigaren, wijn en gekeuvel

ze praatten over Jeruzalem en loofden de Heer met psalmen

en dan kon je Hans'eerste en Joop's tweede stem

over de heuvels horen galmen

Jaap Fischer

Na al die ordinaire teksten, maar weer eens juweeltje van schoonheid. Ik begon het spontaan te ingen toen ik vandaag over een stuk liep dat me erg aan het Monnikenpad bij Egmond-Binnen deed denken. Even later leek het wel het Heilooer Bos. 

Het Monnikenpad bij Egmond?

Het Heilooer Bos?

Het witte kerkje in Heiloo of toch een ermita?

In de ermita heeft iemand vandaag een lijstje opgehangen. Benieuwd wie want ik weet van geen andere Nederlandse pelgrims.

Boodschappenlijstje bij de Ermita

Gisteren was het of stijgen of dalen. Er zat geen stuk vlak bij. Eerst dalen naar een stuwmeer en vervolgens weer omhoog. Vandaag waren en hele stukken vlak, met uitzondering van de klim naar de Alto del Acebo die de grens vormt met Galicie.
Ik had een groot bord verwacht, maar de grens viel wat tegen.

De grens met Galicie valt wat tegen

Galicie in

Meestal merk je er niet zo veel van als je een andere regio in gaat (of autonoom deelgebied zoals de Spanjaarden zeggen) maar voor mij heeft het binnengaan van Galicie het voordeel dat de schelp weer de 'goede' kant uitwijst.

Ik ben gewend dat de uiteenvallende stralen richting Santiago wijzen. In Cantabrie en Asturias heeft men om onnavolgbare reden bedacht dat het punt waar de stralen samenkomen de richting naar Santiago aangeeft. Ik kon daar de afgelopen weken slecht aan wennen. Steeds moest ik denken, o ja, ik moet de andere kant op dan ik gewend ben. Vanaf nu wijzen de schelpen weer de goede richting naar Santiago.

De schelp wijst weer de goede kant uit

Aan Fonsagrada heb ik niet zulke goede herinneringen. Ik was er 16 jaar geleden toen ik op de fiets weer van Santiago terug naar huis fietste. Ik was vroeg gestopt omdat ik de dag ervoor in Lugo moeite had met het vinden van een hostal. In A Fonsagrada was alle logies in beslag genomen door een filmploeg.
Bovendien was het ijzig koud en viel er om het half uur een bui met flinke hagelstenen.
En wat doe je als je je het niet meer weet? Dan ga je naar de kerk.
De mevrouw van de Apotheek zag me op het muurtje zitten wachten en zei dat de pastoor naar een begrafenis was en om zes uur terug zou komen. Inderdaad kwam de pastoor tegen zevenen aan zetten. Blijkbaar was het een gezellige begrafenis, want hij was flink aangeschoten en aan zijn ogen zag je wel dat hij liever een dutje ging doen dan een pelgrim onderdak brengen. Enfin, hij bracht me in zijn Seatje naar de pelgrimsherberg in Padron (1,5 km van A Fonsagrada) waarvan het cement destijds nog nat was. En echt op mijn gemak zat ik ook niet naast die dronken pastoor die zijn Seatje langs diepe afgronden stuurde. Maar goed, we kunnen het nog navertellen.
In een reisverslag van Nederlandse pelgrims las ik een soortgelijke ervaring. Zij moesten op een zondag wachten omdat de pastoor zijn wekelijkse drankavondje had. Ik was er op een vrijdag. Blijkbaar heeft die pastoor dus twee drankavondjes in de week.
Vanavond naar de mis geweest, maar ik weet niet of het nog diezelfde pastoor was. Zo te zien was hij niet dronken.

Hier zat ik 16 jaar geleden op de pastoor te wachten

Nu hoef je niet meer op een dronken pastoor te wachten

Wilde ik mijn blog gaan bijwerken, loop ik een gezellige Spanjaard tegen het lijf die mij verwart met een Duitse pelgrim. Maakt niet uit, hij logeert in hetzelfde pension dus we gaan samen aan tafel. Ook hij heet Javier. Hij weet ontzettend veel over schilderkunst dus we praatten over Picasso, Van Gogh, Jeroen Bosch.
Maar op een gegeven moment was ik zo moe, dat ik het niet meer kon opbrengen in het Spaans te antwoorden. En aangezien Javier alleen maar Spaans spreekt was daarmee de conversatie gedaan. '
Vervolgens naar boven om deze blog te maken.
Morgenavond maar eens met de kippen op stok zoals mijn moeder zaliger zou zeggen.

Gezellig eten met een andere Javier

Morgen maar eens met de kippen op stok

Foto's variant hospitales

Regelmatig vraagt men mij wat ik van de hele reis nu het mooiste stuk vond. Ik antwoord dan altijd dat ik dat niet kan zeggen. Elk stuk heeft zijn charme.
De etappe dinsdag was echter letterlijk en figuurlijk een hoogtepunt. Ik bereikte het dak van mijn camino (1225 m boven zeeniveau) en de reis ging door een eenzaam gebied, 20 km lang helemaal niets behalve koeien en geiten.

Boven kon je op drie plaatsen ruines van oude pelgrimsherbergen zien (de oudste van voor de 15e eeuw). Vroeger moest de route dus hier gelopen hebben.

Keuzemoment na Borres: rechtsaf voor de Hospitales variant

Medepelgrims

Sommige weten een kortere weg

Veel meer dan een hoop stenen is het niet, maar het blijft indrukwekkend bij de gedachte dat op deze onherbergzame plek op meer dan 1000 m hoogte pelgrims onderdak vonden.

Verder omhoog

soms is het pad nauwelijks te zien

Caminante: no hay camino

Het is koud en guur op 1200 m hoogte

De weg is perfect aangegeven

Het wordt mistiger

Eerst vond ik al die routepaaltjes wat overdreven, maar nu het mistig wordt, ben ik er blij mee. Moet er niet aan denken hier op deze eenzame hoogten te verdwalen. Er zijn ook nauwelijks andere pelgrims.

Blij met de routepaaltjes

En daar is de beschaving weer

Met al haar verleidingen

 Het is van hier nog 8 km naar het eerste dorp met ovenachtingsmogelijkheid. Een Duitse pelgrima met teddybeertjes aan haar rugzak vertelt huilend dat ze dat niet meer trekt en vraagt of ik een taxi met haar wil delen.
Ik antwoord dat dat heel verstandig is en dat ze hier maar rustig op de taxi moet wachten. Ik loop nog even door. Bovendien zijn er twee landgenoten bij haar (die later ook doorlopen).

Het was een mooie dag. 's Nachts van koeien in de mist gedroomd.

Stijgen en dalen

Berducedo - Grandas de Salime 19 km

Op zoek naar Jolanda

Jolanda is zijn leven

op zoek naar Jolanda om haar zijn liefde te geven

de kans is maar klein dat ze ooit samen zullen zijn

toch blijft hij op zoek naar Jolanda, Jolanda

Kenneith Herdigein in De lachende scheerkwast, tv-programma uit de vorige eeuw

Inderdaad was de etappe van vandaag niet te lang, dus na afloop douche genomen, wasje gedaan en op naar een wifi-locatie om de blog bij te werken. Kom ik een Fransman tegen die ongevraagd tegen me zegt: Petra is daar en net als de zoon van de graaf uit Den Haag met zijn handje wijst.
Alsof ik eruit zie als iemand die op zoek is naar Petra.
Enfin, op de aangegeven locatie zitten inderdaad Petra en Cathy (de vrouw van champignonzoeker Francois). Een drankje gedronken, daarna met Petra tafelvoetbal gespeeld en vervolgens gaan eten. Komt daar het echtpaar van het Franse schuurke (Christian en Monique) ook nog bij zitten. Blijkt het helemaal geen echtpaar te zijn. Ze zijn wel getrouwd, maar niet met elkaar. Ze kennen elkaar van een Frans genootschap en wandelen samen. 

Gezellig allemaal, maar zo schieten we dus niet op.

Gezellig diner met Cathy, Francois, Monique, Christian en Petra

Gemerkt dat ik de laatste dagen steeds alleen liep en nauwelijks andere pelgrims zag. De reden is duidelijk, ik vertrek net iets later dan de andere pelgrims, loop niet zo snel en neem onderweg de tijd voor een praatje met deze en gene.

Vandaag daarom extra vroeg opgestaan om de pelgrims te zien die me passeren.
De eerste die voorbij komt is Erryn, een jonge vrolijke Taiwainees die nauwelijks Spaans en nauwelijks Engels spreekt. Ik spreek nauwelijks Taiwanees dus dan blijft de conversatie beperkt. Gisteren zat hij te skypen met zijn vriendin en hij richtte zijn camera toen even op mij. Leuke vriendin die ik ook niet kon verstaan, maar ze zei aardige dingen tegen me. Tenminste dat denk ik, want ze lachte er veel bij.

Aaron de vrolijke Taiwanees

De volgende is Petra. Ik weet dat ze graag alleen loopt, dus ik vertel haar bij voorbaat dat ik in het volgende dorp afscheid neem.

We praten over goede voornemens voor deze camino. Bijvoorbeeld om minder snel te oordelen over jezelf maar vooral over anderen.

Ochtendstemming

De route is wel mooi vandaag, maar hemelsbreed schieten we niet zo veel op. Dalen naar een stuwmeer en aan de andere kant weer naar boven. 's Ochtends zie je het stadje waar je 's middags naar toe moet al liggen. Er zit alleen nog een afdaling naar een stuwmeer en een stijging naar Grandas de Salime tussen.

Het einddoel van de dag (Grandas de Salime) zie je 's morgens al liggen

Stuwmeer van Salime

Hoogtepunt

 Campiello - Berducedo 26 km

Blog in bewerking

Je moet wat hoger, je zit te laag

je moet wat hoger, doe niet zo traag

je moet wat hoger, zou gaat ie goed

zo gaat ie zo die wezen moet

De Slijpers

Tja, de muziekkeus wordt wat ordinair, maar dit lied zat vandaag steeds in mijn hoofd. Elke keer dat je dacht dat je er was ging het weer verder omhoog.

Vandaag een mooie tocht door de bergen gemaakt (en niet ziek geworden Jaap).
Mooi maar zwaar., dus eerst maar eten.

En als je de bar ziet waar de wifi is....
Toen ik om de bar binnenkwam en de rode lampen zag en ik op de rug keek van een blonde dame dacht ik eerst dat ik in een ander soort gelegenheid was terechtgekomen. Maar die blonde dame bleek Petra te zijn.
"Wat dacht u? Eindelijk het juiste soort bar gevonden?"

Bar met (beperkte) wifi, En ik logeer er ook nog

Maar eerst het vertrek. Volgens Herminia zou de bar om 7 uur vanochtend open gaan voor ontbijt, dus toen ik om kwart over zeven op straat liep, was ik precies op tijd. Herminia kwam gapend uit haar huis aan de overkant sloffen tot ongenoegen van de pelgrims die al een kwartier buiten op het muurtje zate te wachten.

Belsismoment

Het is eenzaam aan de top

Herminia por el mundo

Tineo - Campiello 13 km

Een eigen huis

een plek onder de zon

en altijd iemand in de buurt die van me houden kon

toch wou ik dat ik net iets vaker, iets vaker simpelweg gelukkig was

René Froger

Dit lied van de dag om drie redenen

- hier in Campiello heb ik een soort eigen huis

- ik hoop het geluk dat ik deze camino ervaar straks ook in het dagelijks leven vast te houden

- mijn moeder zaliger vond het een leuk liedje.

Eigen huis in Campiello

Uitzicht vanuit mijn eigen huis: Hollandse koeien en Spaanse bergen

Vandaag bewust gekozen voor een korte etappe. Morgen wil ik de Hospitales variant lopen.
Zo genoemd omdat er ruines van drie pelgrimsherbergen zijn. Nu is het een ruig en leeg gebied. 20 km verlaten landschap zonder voorzieningen. Campiello is een van de laatste plaatsen ervoor waar je kunt overnachten.

Ik maak kennis met Herminia van Casa Herminia, een vrolijke vrouw, maar ook een zakenvrouwtje. Ze doet het op een manier waar ik wel waardering voor kan hebben.
Hey peregrino, roept ze me na als ze denkt dat ik door wil lopen. Als ik antwoord dat ik André heet slaat ze een arm om me heen. Dat doet ze later ook bij andere pelgrims, sommige hebben daar zichtbaar moeite mee.
Het Franse echtpaar van het schuurke (ou un garage) zit ook op het terras. Ik drink een biertje en eet een soepje met ze zodat ze niet meer anoniem door mijn blog gaan maar een naam hebben (Christian en Monique).
Herminia komt terug met de mededeling dat ze een arrangement voor me heeft: een middagmaal, ontbijt, de soep en het biertje dat ik net op heb en een mooi appartement en dat allemaal voor 50 euro.
(Tja Jaap, ik was je waarschuwing hier vooral niet te gaan eten weer vergeten, die las ik net voor ik aan tafel ging).

Herminia omhelst pelgrim en pakt tegelijkertijd 50 euro uit zijn zak

(Bovenstaand foto-onderschrift is 'om te lachen' dat jullie net denken dat het serieus is).
Toen ik Herminia mijn weblog liet zien met haar foto was haar commentaar: Herminia por el mundo: Claudia Schiffer: bomba. 
En ze bood me een likeurtje aan (sorry Jaap, maar je merkt wel dat het dik aan is tussen Herminia en mij).

Overigens wel grappig om te zien. Herminia is duidelijk vermoeid. Als ze zich onbespied waant zie je ze gapen en vermoeide bewegingen maken. Zodra ze doorheeft dat er naar haar gekeken wordt, herpakt ze zich meteen en verschijnt de vrolijke (professionele?) lach.
Enfin, ik heb er geen problemen mee. 50 euro is vergeleken met het prijspeil hier niet goedkoop, maar je krijgt er wel wat voor. Heel wat anders dan die jongen in Hotel Auto Bar in Grado met zijn kamer met drie bedden voor 45 euro. Dat was gewoon een gladjakker.

O ja, en toen ik mijn pelgrimspaspoort terugkreeg van Herminia zag ik dat ze daar met de hand een spreuk in had geschreven.

Ayer es historia

Manana es aun un secreto

el presente es un regalo

Gisteren is geschiedenis

Morgen is nog een geheim

vandaag is een cadeau

Geen grootste wijsheden (of misschien juist wel?), maar toch leuk dat ze de moeite neemt het te doen. 

Christian en Monique (van het Franse schuurke) op het terras van Casa Herminia

Als ik om 3 uur terug kom voor de lunch heeft Herminia besloten dat ik maar even op de Amerikaanse pelgrims moet wachten, dan kan ik met hen eten. Gisteren had ik Laura en Linda al ontmoet, dus het zijn geen vreemden voor me en ik kan ook wel om de regelzucht van Herminia lachen.
Linda en Laura arriveren om half vier en zien er ook wel de humor van in. Laura: Als ik dat had geweten had ik niet zo lang onder de douche gestaan. 

We krijgen een pincho. soep en een pastaschotel. Als we denken dat dit het is, komt er nog een grote schaal vlees, pimientos en gebakken aardappelen. Ik leg Laura en Linda uit dat het hier not done is een doggy bag te vragen

Copieuse lunch met Laura en haar vriendin Linda

afscheid van Tineo 

Blijkbaar is men vandaag vroeg opgestaan in de pelgrimsherberg. Hoewel ik niet laat vertrek (8 uur, het is juist licht) zit ik in de achterhoede. Buiten Christian en Monique en een Taiwaineese jongen geen andere pelgrims gezien.
Ik begreep van Christian en Monique dat Petra doorloopt naar Pola de Allende (door sommige humoristische pelgrims aangeduid als Paula van Ellende) en morgen per taxi terugkomt om de Variante de Hospitales te gaan lopen. Lijkt me een wat ingewikkelde constructie. In plaats van door te lopen en met een taxi terug te komen, kun je hetzelfde resultaat ook bereiken door te stoppen met lopen en een middagje te luieren.
Enfin, ik heb het ook maar uit de tweede hand dus wellicht liggen de nuances anders.

Laaghangende wolken in de morgen

Ook hier windmolens

Overigens had ik me heel wat van Campiello voorgesteld. Volgens de gids waren er 2 bars, winkels, twee hotels. Dat klopt ook wel, maar daar heb je het hele dorp zo ongeveer wel mee beschreven. Buiten drie huizen (die volgens mij ook van Herminia zijn) is er nog een onduidelijke fabriek en een grote opslagplaats gecombineerd met een een pelgrimsherberg (ook van Herminia).

Een van mijn fans vroeg om een foto van de vlag van Asturie. Helaas was er gisteren geen wind. Vandaag was er wel wind, maar deze vlag zit gedeeltelijk vast aan het touw van de vlaggemast. We blijven het proberen al zal er morgen in de verlaten vallei weinig gevlagd worden.
Als we daar tenminste geraken en niet per ambulance worden afgevoerd wegens voedselvergiftiging.
We gaan het zien. 

De magie van de camino

Salas - Tineo 19 km

Ik ben maar een kettinghond

lig aan een keten

ik heb een ruwe baas

slecht is mijn eten

hoor nooit een vriend'lijk woord

uit iemands mond

er staat een bord bij mij:

Gevaarlijk! Pas op de hond!

Bram (nee, niet onze Bram uit Utrecht) maar Bram de zingende metselaar uit Huizen

Ik ben maar een kettinghond

Elke dag gebeurt het wel enkele malen. Ik passeer een wild blaffende hond achter een hek of aan een ketting. en hoewel ik dat geblaf hoogst irritant vind, heb ik toch altijd een vriendelijk woord klaar voor de hond. Die kan er ook niets aan doen dat hij zo in zijn vrijheid wordt beknot.
Ik bedenk me ineens, als alle volgers vanavond voor het slapen gaan in gedachten even een vriendelijk woord naar de kettinghond sturen. Bijvoorbeeld: Dag lieve kettinghond, heb maar een gelukkige nacht met mooie dromen, je verdient het (Querido perro de presa, que tengas una noche féliz, para que suenas suave,te lo mereces). 
Beloven jullie dat volgers?

Mooi rustig klimmend bergpad

Ja, jullie denken misschien, is het onze pelgrim nu in de bol geslagen?, maar vandaag had ik toch weer twee caminomomenten waarvan je denkt, is dit nu toeval of zijn er hogere machten (onze apostel?) in het spel?
Vanmorgen erg veel last van mijn twee achillespezen (ja, je hoort me er niet over, maar de klachten zijn er nog Saskia).
Dat komt niet goed uit want er moet flink geklommen worden, de route voert van 200 m boven zeeniveau naar 800 m. Het eerste stuk gaat door een bos en daar heeft iemand een mooie stok voor me klaar gezet. Inderdaad, met twee stokken loopt het een stuk gemakkelijker.

Pelgrim toont trots zijn nieuwe stok

 Volgend probleem. Ik heb vergeten mijn water aan te vullen en met die klim ben ik de eerste uren nog wel bezig. Ik heb nog een kwart liter en dat is niet veel, want ik zweet behoorlijk van dat klimmen. Ik besluit me er maar niet druk om te maken en vertrouwen te hebben in de magie van de camino. Elke keer is er nog een oplossing gekomen.
Als ik op een muurtje pauzeer, komt Petra langs. En zonder dat ik het woord 'water' nog maar in de mond neem, vraagt ze of ik soms wat water van haar wil. Ze heeft wat te veel meegenomen en al dat gewicht moet je maar mee naar boven sjouwen.
Toen ik op een Belgisch fietspad zonder eten en water liep kwamen daar André en Sylvia langs die me hun water en lunchpakket aanboden. Toen ik in een kasteel zonder avondeten zat, bood Aude me haar net gekochte boodschappen aan. En toen ik na Portugalete zonder water zat, stond daar ineens een bord langs de weg dat er een bron met drinkwater volgde. De magie van de camino?

Petra was wat triest vandaag. Enerzijds vanwege enige van huis meegenomen tristesse, maar ook vanwege al de verhalen dat het niet verstandig is als vrouw alleen te lopen.
Ik heb het onderwerp maar even laten rusten, want er is al zoveel sensatie over, maar afgelopen weekeind is het lichaam van de sinds april vermiste pelgrima Denise Thiem gevonden en de vermoedelijke dader opgepakt.
Ik volg bewust geen nieuws deze camino (niets meegekregen van de zelfmoord van Joost Zwagerman, ik weet het omdat Theo het me vorige week in zijn huisje vertelde), maar toen ik afgelopen zondag in La Isla aankwam stond daar de Spaanse televisie pelgrims te interviewen (het schijnt dat de vermoedelijke dader uit Asturie komt vandaar) met vragen als: hebben jullie nog vrouwen alleen zien lopen en hebben jullie ze wel gewaarschuwd?
Ik stoor me mateloos aan deze sensatie. Een moord is erg, maar het is de daad van een eenling en heeft verder niet zo veel met de camino te maken. Had overal kunnen gebeuren. Nu worden er vrouwen onnodig bang gemaakt (angst zit in het hoofd) en worden vrouwen als Petra er zelfs verdrietig van.
En als er een man vermoord was? Zouden we dan ook vragen of het wel verstandig is als man alleen over de camino te lopen?
Ja volgers, dat moest ik even kwijt.

Verder zag ik vandaag Francois lopen met een zak in zijn hand met daarin 3 kilo!! champignons.
Even een generaliserend cultuurpraatje. Toen ik in Frankrijk liep, viel het me op dat veel Fransen allerlei zaken langs de weg zien die je kunt eten. Ik ga als ik honger heb naar de Jumbo of de groentenman, maar Fransen kijken dan naar de grond. En als je onderweg een dier aanwijst, is het eerste wat de Fransman te berde brengt hoe dat dier smaakt.
Enfin, Francois gaat vanavond in de herberg kokkerellen. Ik zal dat missen want ik zit vandaag weer op hotel.

Francois heeft 3 kilo champignons geplukt

De pelgrimsherberg zat al aardig vol en er waren alleen nog bovenbedden. Nu moet ik er enkele keren per nacht uit om te plassen en verder zit mijn achillespees na rust op slot. Daarom geen zin om midden in de nacht in het donker over zo'n wankel laddertje te kruipen. Voor 20 euro heb ik weer een nacht vol intimidad.

La Espina (geen camino zonder doornen)

Ermita uit de 15e eeuw

Inderdaad Paul, nog 256 km naar Santiago

Leeg landschap op de hoogvlakte

Monument voor de pelgrim in Tineo